Marieke Vervoort in 'Het Huis' (Eén): wat hebben we echt gezien?

Rolstoel atlete Marieke Vervoort
Mensen kunnen lijden pas vatten als ze het zien. Zo motiveert atlete met een handicap Marieke Vervoort haar aanwezigheid in Het Huis, een programma op Eén (VRT). Marieke - al eens Wielemie genoemd - wil in het programma duidelijk maken dat ze meer lijdt dan we denken. Meer dan een miljoen kijkers keken toe hoe ze schreeuwde. Maar wat hebben ze precies gezien?

Mensen kunnen lijden pas vatten als ze het zien. Zo motiveert atlete met een handicap Marieke Vervoort haar aanwezigheid in Het Huis, een programma op Eén, waar een centrale gast enkele dagen in een villa met zwembad verblijft.
 
Vervoort lijdt aan een chronische ziekte, die haar bestaanskwaliteit er langzamerhand zo door beperkt, dat ze een euthanasie-beslissing heeft klaarliggen. Tegelijk dwingt ze haar lichaam ook grensverleggend te presteren als rolstoelatlete. Op z’n minst dubbelzinnig, maar Marieke Vervoort wil via Het Huis duidelijk maken dat ze op elk vlak tot het uiterste gaat.  Dat het geen prulletje is wat zij doormaakt. 
 
Maar overtuigt het geschreen van iemand die afziet, en weten dat je er niets aan kan doen? Er is stilaan een opbod van allerlei schrijnende verhalen, met een of andere actie en Bekende Burger eraan gekoppeld. Waar niemand iets bij wint, tenzij de onverschilligheid die toeneemt. Als iedereen schreeuwt hoor je niemand meer, neem je een pijnstiller of oordopjes, of vertrek je naar elders.
 
Filosoof Johan Braeckman schrijft in ‘Libera Me’ dat terecht dat alle lijden, fysiek of psychisch, subjectieve ervaringen maar tegelijk voor de persoon zelf erg objectief. We kunnen dit maar plaatsen vanuit eigen ervaringen, maar meestal vergelijken we appelen met peren. Een beeld zegt weliswaar duizend woorden, maar soms zijn het woorden die zich tegen de persoon in beeld kunnen keren, en soms stralen die af op anderen in aanverwante posities. ‘Ga nu asjebelieft niet zo gillen hé’.
 
Ook ik heb een zeldzame chronische ziekte, naast mijn autismespectrumstoornis, die mijn lichamelijke mogelijkheden en bestaanskwaliteit vermindert. Meer dan het gemiddelde verouderingsproces dat doet. Ook ik ben bezig met euthanasie, zij het minder actief dan Marieke. Ook bij mij is de drang om weerwerk te bieden tegen onbegrip. Maar hoe doe je dat? Mensen maken zelden hetzelfde mee als mezelf. De anderen doen pogingen tot medeleven, of anders tot medelijden. Erover praten leidt ook al snel tot hypersentimentele discussies - 'stukken vlees uit mijn lijf', 'ondankbaar voor het leven dat je bent gegeven', 'Negertjes in Afrika en Syriërs lijden veel meer' enzovoort.
 
Marieke Vervoort probeert in het VRT-programma zeker niet alleen het lijden aan te tonen, maar ook dat mensen (onder andere met een handicap) niets in de weg staat om prestaties te leveren. Als zij het kan, met al dat afzien, dan kunnen anderen het zeker. Afzien zou zelfs goed zijn, overigens ook de boodschap die andere topsporters willen meegeven. Terwijl wij aan de kant staan of zitten, en van een hyperactuele vorm van brood en spelen genieten. Ook in Rome werden er trouwens mensen met een handicap ingezet in de arena, als motivatie voor de al te luie burgers.
 
Marieke heeft zeker ambities, en wil zich, zoals haar mannelijke voorganger Marc Herremans, ook als zo'n rolmodel opwerpen. Beiden overschrijdden mateloos hun grenzen, en maken daar een project rond. Dat masochisme trekt sommigen aan maar roept ook veel weerstand op. Bij mezelf en sommige andere mensen (met en zonder handicap). Zeker als er dan ook nog een euthanasie-aanvraag bij komt kijken. 
 
Euthanasie dat een erg gevoelig thema is en wellicht zal blijven in een wegwerpsamenleving die er alles aan doet om iedereen op te lappen. Ongeacht of de persoon in kwestie daardoor onmenselijk lijdt of niet. Zolang we ons maar goed voelen. Anderzijds: is het dan zo ‘not done’ om jezelf af te vragen: ‘Marieke, heb je die topsport echt nodig om je leven zinvol te maken? Of zou je ook naar je lichaam kunnen luisteren?’
 
Toch is die vraag, zeker vanuit mijn beleving, nog aangrijpender dan de euthanasie-beslissing. Zo'n vraag grijpt namelijk in op begrenzing van je leven terwijl je nog leeft. Ze grijpt in op de persoonlijke vrijheid. Ze gaat over : wat kunnen we nog versus wat willen we nog?  Een gevecht dat ik dagelijks voer, maar dat bij de meeste mensen pas na hun zestigste begint. Maar tegelijk mogen we ons de vraag stellen: moeten we wel een forum geven aan mensen die nog meer afzien dan ze al doen, en uiteindelijk het tegenovergestelde overbrengen dan hetgeen ze beweren?
 
Na de uitzending van Het Huis met Marieke Vervoort blijf ik met veel vragen zitten. Of dit spektakel echt nodig was, of het ons iets bij heeft gebracht? Of het bij momenten niet wat obsceen was, rauw maar veel verhullend, onder andere dubbele bedoelingen? Of het mensen met fysiek en zeker psychisch lijden en mensen met een handicap op zich niet in een nog moeilijker positie heeft gebracht? Of het wel (mens)waardige televisie was?
 
Allemaal vragen waarover zich hopelijk een debat zal ontspinnen, waar het leven van de gewone persoon met een handicap hopelijk vooral in beeld komt. Het beeld van mensen met een handicap en hun omgeving (partner, ouder, kinderen) die, met veel kunst - en vliegwerk zich proberen te beredderen. En liefst niet alleen de zelfpijnigende topatlete of motivationele coaches/B.V's met een of meerdere beperkingen.

Datum van publicatie in medium: 
29 oktober 2015 om
See video

Reacties

Het huis

Ik heb de aflevering ook gezien. Ik weet niet wat het met me doet. Laat staan wat het betekent voor de beeldvorming over mensen mer een handicap. Bestaat niet het risico dat mensen met een handicap nog meer moeten bewijzen dat er drempels zijn die echt in de weg zitten, dat ze echt wel talent hebben? Moet lijden echt op die manier getoond worden vooraleer mensen je geloven? Wat is nog de waarde van dialoog? Heb ik pas pijn/last als de ander het ziet? En wie heeft nu meer of minder pijn? Toch vond ik het ergens ook fijn om eens de mens te zien achter de ongenaakbare atlete. De vertederende beelden met Zenn (herkenbaar voor elk liefhebbend baasje), duidelijk fan van champagne, genieten van een lekkere maaltijd, een topsporter die aardappelen schilt.

Marieke Vervoort - Wielemie in Het Huis

Ja! Soms is het nodig dat een uitzending als 'Het Huis' met Marieke Vervoort niks mooier maakt dan het werkelijk is. Ik vond het 'prachtig', hoewel ik er niet van geslapen heb. Maar dit is realiteit en sorry... dit zal ook veel meer impact hebben op de doorsnee kijker dan de vorige tv-reeksen van 'Over de grens', waar men idd over zijn grenzen ging en ook anderen in gevaar bracht.
Of Wielemie niet beter naar haar lichaam zou 'luisteren' vind ik een domme opmerking! Ik vind dat Marieke véél beter NIET luistert naar haar lichaam, want dat lichaam doet ook niet naar wat zij ( haar geest) wil of vraagt. Of wat medicatie vraagt... Als er niets anders meer rest dan gelukkig zijn in haar sporttak, dan kan ik dat alleen maar toejuichen.
Deze aflevering 'spektakel' noemen vind ik ook not done... Mag de wereld dan niet weten hoeveel onmenselijk lijden er schuil gaat achter 'roem'? (Mens)onwaardige tv? Néén! Dit is realiteit en moet niet weggemoffeld worden. Net omdat Marieke een topatlete is krijgt ze de kans om in Het Huis aan miljoenen mensen te tonen hoe verantwoord euthanasie in vele gevallen wel is.
Dappere, moedige Marieke... Love you!

Het leven zoals het werkelijk is?

Ik denk dat dit net hét probleem is met dergelijke uitzendingen: dat het net niet het leven is zoals het werkelijk is.

Daarmee bedoel ik natuurlijk niet dat er geen pijn of lijden is in het echte leven, verre van. Wel de manier hoe het in beeld wordt gebracht is bedenkelijk.

Het woord 'bedenkelijk' is dan ook met zorg gekozen, het verwijst naar de mediakritiek van Stefan Hertmans. Hij gaat zelfs zover als dit te vergelijken met pornografie.

Dat zou ik zelf niet doen, maar dit programma komt - net als Over de grens - zeker als realiteit over. Die wordt steeds vaker weggemoffeld en ingeruild, zowel in terminologie als in beeldvorming. Ik denk dat GRIP daarin nog een van de weinige is die ze wel durft tonen.

Ik weet zelfs niet of Marieke zo moedig en dapper is. Misschien zelfs tegenovergestelde. Jammer dat dit de rolmodellen moeten zijn voor mensen met een handicap.

Huis - vragen

@ Sam,

1. geeft de uitzending wel een natuurgetrouw / compleet beeld of net niet ?

2. toont GRIP ze of toont VRT ze?

3. wat bedoelt u met "Jammer..."?

Groet, Erik

Huis - antwoorden

@Erik

1. Net niet.

2. Ik versta niet goed wat GRIP of de VRT zou tonen? Als het gaat om genuanceerde beeldvorming, denk ik dat GRIP deze meer benadert dan de VRT. Overigens gaat het niet zozeer over de VRT maar specifieke programmamakers. De VRT zelf doet volgens mij hard haar best om mensen met een handicap goed in beeld te brengen. Natuurlijk kan je niet alle standpunten even sterk aan bod brengen. En de missie van de VRT is uiteraard anders dan die van GRIP, dat speelt natuurlijk ook een rol.

3. Met 'jammer' bedoel ik : er zijn heel wat andere mensen met een handicap die heel creatief of competitief of competent omspringen met hun talenten en beperkingen zonder dat ze zich te pletter leven. Zij verdienen in de beeldvorming op televisie en elders minstens even grote belangstelling.

marieke

Ik zag vooral een schreeuw om aandacht. Verder stel ik me de vraag hoe het kan dat iemand met een psychosomatische diagnose die al eens betrapt werd op het faken van een epilepsieaanval tijdens observatie in het ziekenhuis zoveel krediet krijgt.
Misschien allen toch maar eens haar Humo interview van 1 sept 2015 herlezen?

===Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options

CAPTCHA
Deze vraag dient om spam-inzendingen te vermijden.
Beeld-CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.