Taalgebruik

Ook al lees je het nog vaak, “mindervalide” is out en fout.  “Andersvalide” was een kortstondig eufemisme. Vandaag verkiest men “personen met een handicap” of “mensen met een handicap”. Voor de journalist is het niet altijd makkelijk om bij te blijven.
 
Het is waar, die termen evolueren. We gebruiken ze tot ze onaanvaardbaar worden, een negatieve bijklank hebben gekregen. Dan komt er een nieuw eufemistisch woord. Maar soms weerspiegelt het woord een nieuw verworven inzicht. Tegenwoordig kijkt men internationaal met de bril van culturele verscheidenheid. Een handicap wordt dan een verrijking voor de samenleving. Met een handicap  ervaar je de wereld enigszins anders. Je ontwikkelt inzichten die ook nuttig kunnen zijn voor anderen.|Geertje De Ceuleneer , Radio 1|
 
“Personen met een handicap” of “mensen met een handicap”, het bekt niet altijd even vlot. Maar wat telt is de idee erachter. Met deze woorden wil men vermijden om mensen te reduceren tot hun handicap. Ze verwijzen ook naar de grote onderlinge verscheidenheid. Iedere handicap en iedere ervaring van een bepaalde handicap is verschillend.
 
Belangrijker dan hét juiste woord, is dus de opvatting van de spreker. Als je beseft dat je een handicap kunt hebben, maar dat je die handicap niet bent, zul je na een kleine denkoefening vanzelf anders spreken.  Je hoeft niet te zeggen: “Zijn zus is gehandicapt,” als je ook kan zeggen: “Zijn zus heeft het syndroom van Down.” 
 
Zo’n lange termen zijn niet handig in de media, die kort, bondig en overzichtelijk willen zijn. Dilemma. In een geschreven stuk, voor het internet, mag je tekst maar zoveel woorden lang zijn. In de audiovisuele media telt elke seconde. Ik probeer om het minstens één keer volledig te zeggen. Daarna kan er een kortere variant.|Geertje De Ceuleneer , Radio 1|
 
In de Handiwatch-taalwijzer lees je meer over betere en minder goede woorden.  Je vindt er vaak voorkomende fouten met een woordje uitleg, alsook een handige woordenlijst. 
 
Nog enkele algemene tips:

  • Gebruik woorden die gelijkwaardigheid uitdrukken.
  • Vermijd taalgebruik die mensen betuttelt of als slachtoffers voorstelt, bijv. lijden aan, gekluisterd aan een rolstoel, rolstoelpatiënt,…
  • Geef het woord niet alleen aan experts. Laat mensen met een handicap voor zichzelf spreken.

 
Lees meer: