Handboek voor mediamakers

Handicap in de media: waarom en hoe?
Dit handboek is bedoeld voor journalisten, redacteurs, producenten enz. Het wil er toe bijdragen dat diversiteit in de media geen loos begrip meer blijft. Ook op vlak van handicap! De trefwoorden zijn: meer en beter. Hoe vind je boeiende mensen met een handicap? Hoe kunnen ze een meerwaarde betekenen? Hoe vermijd je stereotypes? Klik en ontdek!
 
Printbare versie: Download het volledige handboek in pdf.
 
Online versie: Klik op de titel van een hoofdstuk:

  1. Mag het wat meer zijn?
    • Maak mensen met een handicap zichtbaarder. De huidige cijfers bewijzen dat de media niet representatief zijn. Bovendien is er een VN-verdrag waar we rekening mee houden. Maar bovenal kunnen mensen met een handicap een meerwaarde bieden, een nieuw perspectief, en zijn er nieuwe ontwikkelingen om op te volgen.
    • Daar waar men het minst verwacht (inclusie). Ideeën om mensen met een handicap te integreren in bestaande en nieuwe programmaformats
  2. Een goed verhaal brengen over mensen met een handicap, kan dat wel? Wie zit daar op te wachten?
  3. Hoe vind je mensen met een handicap? Oké, je wil wel eens iemand interviewen met een handicap.  Maar – net als iedereen – moet die vooral een boeiend verhaal hebben, het goed kunnen vertellen, mediageniek zijn en passen in het concept dat je voor ogen had. En ze mogen zich gerust zelf inschrijven voor je programma. Maar ze melden zich niet. Bestaan ze niet?
    • Waarom vind je ze niet? Stel je oproep expliciet open, verwelkom hen en wees bereid tot redelijke aanpassingen. Soms is het een kwestie van je blik open te stellen en je standaarden wat bij te stellen. Dat kan zelfs leiden tot opmerkelijke voorbeelden van vernieuwende journalistiek.
    • Hoe vind je ze toch? Tips om mensen te vinden en links om zoekertjes te verspreiden.
  4. Het interview.Tips over hoe je je kan voorbereiden op het interview, wat je kan doen bij onzekerheid en wat er al dan niet gepast is. Dit hoofdstuk is grotendeels overgenomen uit: Rietje Krijnen en Ronald Besemer: Stijlvol. Journalistiek schrijven over mensen met een handicap of chronische ziekte, CG-Raad, Utrecht 2001. (Klik op "Media" in het menu.)
    • Voorbereiding Contacteer een vereniging en vraag de persoon vooral ook zelf waarmee je rekening moet houden.
    • Omgangsverlegenheid Eerste hulp bij stuntelig gedrag
    • Helpen of betuttelen? Bega geen flater door ongevraagd te "helpen". Richt je tot de persoon zelf en niet tot zijn begeleider. Hou het  perspectief van de persoon zelf centraal, ook als die een verstandelijke handicap heeft.
    • Nieuwsgierigheid Verwar persoonlijke nieuwsgierigheid niet met journalistieke nieuwsgierigheid. Bij lastige vragen kun je ook zelf voor gek gezet worden...
    • Vergeet deze vragen niet Verzamel genoeg informatie die een beeld schept van de mens, niet alleen van de handicap.
  5. De verwerking. Een goed interview is het halve werk. De tweede helft is natuurlijk minstens zo belangrijk. Hoe ga je het verhaal opschrijven of monteren? Welk beeld ga je nu creëren? De eerste helft van dit hoofdstuk is grotendeels overgenomen uit Stijlvol van Rietje Krijnen en Ronald Besemer
    • Slachtoffer of held? Over de meest populaire stereotypes over mensen met een handicap, en hoe ze te vermijden.
    • Selectieve informatie Als je bepaalde gegevens vergeet te vermelden, creëer je een gereduceerd beeld. Portretter de hele mens, niet alleen die handicap!
    • Taalgebruik Wat zijn tegenwoordig de 'politiek correcte' termen? En hoe streng moet je die toepassen?
    • Beeldtaal Enkele tips over kadrering, opstelling en hoe je niet (enkel) op de handicap kunt focussen.