Aandacht voor autisme is er zeker genoeg. Of liever: artikels van 'deskundigen' die autisme wegwimpelen, associëren met crimineel of asociaal gedrag of plantrekkerij. Als tegenreactie vallen sommige mensen dan weer in het andere uiterste: het ophemelen van piekvaardigheden bij uitzonderlijke individuen. Een evenwicht vinden lijkt niet evident.
 
Toch kan het. In de Gazet van Antwerpen staat zelfs een mooie poging daartoe.
 
Isabel (37) vertelt er met de nodige nuances haar verhaal. Ze is terecht fier op wie ze is.
 
"Ik wordt vaak als abnormaal beschouwd, maar wat is normaal. Als er ergens een bom ontploft en iedereen gaat kijken ut curiositeit, dan breng ik mezelf liever in veiligheid. Ben ik dan abnormaal ?" zegt ze ook.
 
Toch is die onduidelijkheid precies waar de samenleving heel moeilijk mee om kan. Van de ongeveer 60.000 mensen met autisme(spectrumstoornis) krijgt de helft nog eens de stempel ‘mild’ mee. Een weinig benijdenswaardig label.
 
Isabel stelt terecht dat deze mensen “evenveel last (hebben) van hun aandoening als iemand met een zware vorm, omdat ze zelf beseffen dat er iets mis is en de hele tijd bezig zijn met dit zoveel mogelijk te omzeilen”.
 
Niettemin is veel van die last ook toe te schrijven aan een beperkt of geen bewustzijn van wat autisme precies inhoudt. Soms van de directe omgeving maar vooral van bepaalde professionelen, beleid en samenleving. Onze samenleving is weinig aangepast aan een handicap als gevolg van autisme, zowel naar geschikte ondersteuning als naar erkenning van de inspanningen. Logisch als je bedenkt dat autisme wel eens de ‘vijfde handicap’ genoemd is. Als je als autistisch persoon voor jezelf opkomt, wordt je immers al meteen verweten autisme te veinzen.
 
Voor veel mensen, en ook een beetje de journaliste in kwestie, is autisme immers vooral een samenraapsel van sociale - en gedragsbeperkingen in een individu.  Een deel van de Vlamingen ziet autisme nog steeds als een straf of een schaamte. Iets dat best verborgen blijft of genetisch of via een wondermiddel (spray, injectie, shampoo) behandeld moet worden. Of ze kijken alleen naar de piekvaardigheden (naar het voorbeeld van de savants als Rainman of Daniel Tammet). Soms gewoon uit onwetendheid of uit onbeholpenheid, soms ook verbeten. Wellicht omdat ze 'in hun tijd' ook niet op begrip moesten rekenen.
 
Zo vinden sommige mensen, ook deskundigen, ervaringsuitwisseling rond autisme, of het nu door ouders of door mensen met autisme  is, nog steeds zoveel als narcisme. 'Echte' mensen met autisme en 'goede' ouders spreken er toch niet over, zegt men.
 
Gelukkig zijn er ook mensen die wel geloven in verandering. Hoewel ... vooral dat mensen met autisme via revalidatie vaardigheden kunnen geleerd worden om zich aan te passen in werken en wonen. Met de nodige medicatie indien nodig. En dat ouders hun opvoeding wel zo kunnen aanpassen dat het ‘lastig gedrag’ wel goed komt. Begrip en redelijke aanpassingen ... ze zijn vaak ver weg.
 
Een minderheid van de mensen in onze samenleving ziet overigens wel de kwaliteiten van mensen met autisme en hun omgeving. Zonder de handicapsituaties  als gevolg van zintuiglijke overbelasting, contextblindheid en overschatting in de communicatie te vergeten. Zonder blind te blijven voor de inspanningen. Met begrip voor ondersteuning, veelal door het netwerk. Sommigen binnen die groep zien autisme en de ervaringen die eruit voortkomen ook nog als deel van hun identiteit, cultuur en wereldbeeld.
 
Er mag dus wat meer aandacht van de 'heldendaden' vloeien naar de waardevolle kwaliteiten van mensen met autisme in het leven van elke dag. Een van de posters die via autismefora de ronde doen somt ze op : onverstoorbaarheid, perfectionisme, technisch inzicht, beeldend vermogen, nauwkeurigheid, directheid, rationaliteit, loyaliteit, eerlijkheid, authenticiteit, diepgang in specialisme, objectiviteit, oog voor detail, verantwoordelijkheidsgevoel, 'out of the box'-denken, geheugen voor feiten ... voor elk individu met autisme natuurlijk anders toegepast. Nu nog een poster voor de waardevolle kwaliteiten van moeders & vaders, grootvader en grootmoeders, partners, (al dan niet van hetzelfde geslacht) en broers en zussen!
 
In elk geval zijn artikels waarin mensen als Isabel getuigen positief en jammer genoeg een zeldzaamheid. Ze tonen dat mensen met autisme ook kwaliteiten hebben. Zoals het ouderschap. En dat ze verschillend zijn. Zodat, zoals Cis Schiltmans van de Vlaamse Vereniging Autisme zegt, ‘niet alleen de rode draad van de aandoening maar ook het unieke aspect van iedere autist aan bod komt”.
 
“Het zou mooi zijn als mensen gewoon een beetje rekening zouden houden met mijn tekortkomingen”, zegt Isabel ergens in het  artikel. “Ik verwacht niet dat mensen binnenkomen in mijn wereld, maar ik wil ook niet als een paria behandeld worden. Als ik in mijn waarde gelaten word, voel ik me op mijn gemak en heb ik de kans om te leren.” Meer moet dat niet zijn.
 
Belangrijke opmerking voor sceptische lezers : geschreven met ondersteuning van partner, moeder & omgeving