Alloo in de psychiatrie

Alloo in de psychiatrie - foto
Een tijdlang volgt Luc Alloo, eigenzinnig Vlaams programmamaker, het leven in de afgesloten biotoop van een psychiatrische voorziening. Hij praat er met mensen, luistert naar hun verhaal, en laat hen toe een tipje van de sluier op te lichten van hun situatie. Een persoonlijke reflectie over dit document.

Soms grappig, soms verrassend maar bovenal enorm goed gemaakt. Dat is mijn mening tot nog toe over Alloo in de Psychiatrie, dat elke donderdag op de Vlaamse zender VTM wordt uitgezonden. 
 
Een programma waarin programmamaker Luc Alloo rondloopt in een psychiatrische woon – en werkvoorziening en er van mens tot mens spreekt. Dat laatste doet hij schijnbaar onvoorbereid. Op een joviale wijze, volks, direct, ontwapenend, zonder veel franjes. 
 
Dat is zeker niet vanzelfsprekend in een omgeving die door architectuur en terminologie veel mensen zou afschrikken. Bovendien zijn de personen die aan het woord komen, zowel bewoners als hulpverleners, niet altijd even welbespraakt of is hun verhaal warrig of abstract.
 
Hun verhalen proberen ze zo goed als mogelijk te vertellen, maar de handeling van het verbergen loopt er als een rode draad doorheen. En dan heb ik het nog niet eens over het soms grappige effect  dat de camera heeft op bepaalde mensen. Als Luc Alloo langskomt, gebeurt het wel eens dat mensen wegspringen, het op een lopen zetten, achtervolgd door anderen, of wegduiken. 
 
Meestal gebeurt het verbergen toch eerder psychologisch. Bewoners, patiënten of cliënten verbergen impliciet of expliciet hun grote kwetsbaarheid. Hun zelfinzicht is ook erg wisselend. Er zijn mensen die precies weten hoe ze eraan toe zijn, maar in het programma komen ook mensen aan het woord die vrijwel geen inzicht hebben in hoe ze zijn en staan in de wereld.  
 
Met zijn vakmanschap qua juiste vragen stellen, en vooral goed te luisteren, weet Alloo vertrouwen te winnen en daaronder te geraken. De ene zingt dan een veelzeggend lied, een ander vertelt een ontroerende anekdotes van vroeger, nog een ander geeft zicht op de weg die hij of zij al heeft afgelegd.  
 
Ook artsen, hulpverleners en therapeuten verbergen zich al eens. De ene al sterker dan de ander. Achter vakjargon, medische terminologie, prognostiek.  Die als een mantel hun machteloosheid, hun zoeken en niet-weten moeten bedekken. Ook al antwoorden ze correct op vragen die niet altijd zo gemakkelijk zijn. 
 
Uiteraard zijn er zowel plus – als minpunten aan dit reality-document.
 
Uiteraard krijgen kijkers niet ‘de realiteit’ van ‘de psychiatrie’ te zien. Slechts een heel klein stukje, en dan nog door directie en team gecoachte versie. De minder fraaie praktijken, de botsende visies, de inbreng van ouders en partners ... worden uiteraard niet in beeld gebracht. Daar zijn documentaires ook meer voor geschikt, denk ik.
 
Uiteraard is 'Alloo in de psychiatrie', zoals de meeste reality, voor een groot stuk 'aapjes kijken'. In de zin dat buitenstaanders zich vergapen aan wat zij weten van horen zeggen (een familielid dat ooit is opgenomen) of hen zien als 'sukkelaars' ('zo'n schoon meiske, dat ze rap weer normaal wordt'). Of in de zin dat erover kan gepraat worden bij de kapper of als case gebruikt worden in een cursus psychopathologie of psychodiagnostiek. Terwijl mensen geen dieren zijn en zoiets eigenlijk niet zou mogen overkomen in deze zogenaamd beschaafde tijden.
 
Ook bij de vermelding van medische diagnoses en symptomen stel ik me vragen. Al is die uitleg na het ‘onzinnig’ verhaal van sommige bewoners enigszins verhelderend. In de zin dat er wel degelijk iets aan de hand is en een gedwongen opname je niet zomaar overkomt door een of ander bizar complot. Of dat een bepaalde medische diagnose en daaraan gekoppelde behandeling of een of andere maatregel de beste oplossing is, dat kan je natuurlijk betwijfelen.
 
Toch doet dat niets af van de kwaliteiten van Alloo in de Psychiatrie: met de beperkingen die er zijn een zo authentiek mogelijk beeld brengen van  mensen met een psychische handicap en hun manier van denken. Zonder daarbij al te belerend te zijn of teveel omkadering te geven. Net zoals in de andere series die Luc Alloo maakte, komt hij tot een tijdsbeeld. Een beeld van een psychiatrische voorziening, voor het moment dat dit soort eerder gesloten instellingen, deze manier van behandeling niet meer zal toegestaan worden door de samenleving.

Datum van publicatie in medium: 
20 maart 2016 om
See video

Reacties

Mooi!

Goed artikel van jou, Sam!
Je laat een nieuwe stem horen, een die hokjes als handicap, psychiatrie, ggz en mensenrechten overschrijdt.

===Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options

CAPTCHA
Deze vraag dient om spam-inzendingen te vermijden.
Beeld-CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.